Wprowadzenie do problemu / definicja
Federalne Biuro Śledcze opublikowało swoją pierwszą formalną strategię cyberbezpieczeństwa, wyznaczając nowy kierunek działań przeciwko cyberprzestępcom oraz podmiotom sponsorowanym przez państwa. Dokument pokazuje odejście od modelu opartego głównie na ściganiu sprawców po incydencie na rzecz podejścia, którego celem jest wcześniejsze wykrywanie zagrożeń, zakłócanie operacji przeciwnika i podnoszenie kosztów jego działalności jeszcze przed osiągnięciem skutku ataku.
To istotna zmiana zarówno dla sektora publicznego, jak i prywatnego. W praktyce strategia wskazuje, że skuteczność działań organów ścigania ma być mierzona nie tylko liczbą aktów oskarżenia, lecz także realnym ograniczaniem zdolności napastników do prowadzenia kampanii ransomware, kradzieży danych czy operacji wymierzonych w infrastrukturę krytyczną.
W skrócie
Nowa strategia FBI, opublikowana 9 września 2026 roku, opiera się na czterech filarach: zakłócaniu działań przeciwników, wsparciu ofiar, wzmacnianiu partnerstw oraz rozwoju własnych zdolności cyber. Najważniejszą zmianą jest nacisk na operacyjne „disruption”, czyli aktywne przejmowanie infrastruktury wykorzystywanej przez przestępców, odbieranie im dostępu do zasobów, konfiskatę środków oraz szybsze ostrzeganie podmiotów zagrożonych.
- priorytetem staje się zakłócanie działań przeciwnika przed finalizacją ataku,
- większy nacisk położono na szybkie wsparcie ofiar i przekazywanie danych operacyjnych,
- kluczową rolę mają odgrywać partnerstwa z sektorem prywatnym i sojusznikami zagranicznymi,
- FBI chce rozwijać automatyzację i narzędzia wspierane przez AI do analizy zagrożeń.
Kontekst / historia
Przez lata działania organów ścigania w cyberprzestrzeni były oceniane głównie przez pryzmat głośnych aresztowań, aktów oskarżenia i sankcji. Problem polega jednak na tym, że wielu sprawców działa poza jurysdykcją Stanów Zjednoczonych, korzysta z rozproszonej infrastruktury, ochrony państw trzecich oraz modelu cybercrime-as-a-service. W takich warunkach klasyczne ściganie karne bywa zbyt wolne, aby skutecznie chronić ofiary przed bieżącymi skutkami ataku.
FBI już wcześniej rozwijało podejście nastawione na narzucanie kosztów przeciwnikowi poprzez działania techniczne, śledcze i operacyjne. Obecna strategia formalizuje ten model i porządkuje go w spójną strukturę. To również odpowiedź na rosnącą skalę ataków ransomware, kampanii szpiegowskich oraz operacji ukierunkowanych na infrastrukturę krytyczną, w których granica między cyberprzestępczością a działaniami państwowymi staje się coraz mniej wyraźna.
Analiza techniczna
Strategia FBI została zbudowana wokół czterech filarów operacyjnych. Pierwszy z nich dotyczy prowadzenia dochodzeń, zakłócania działań przeciwników i nakładania na nich kosztów. Z technicznego punktu widzenia oznacza to integrację analityki zagrożeń, działań śledczych, identyfikacji infrastruktury C2, mapowania łańcucha dostaw ataku oraz szybkiego powiadamiania organizacji, których środowiska zostały naruszone.
W praktyce po identyfikacji kampanii kolejnym krokiem ma być aktywna operacja zakłócająca. Może ona obejmować wyłączanie infrastruktury przeciwnika, przejmowanie zasobów wykorzystywanych w atakach, utrudnianie działania grup ransomware oraz odzyskiwanie lub zajmowanie skradzionych aktywów kryptowalutowych. Taki model wzmacnia podejście, w którym obrona nie kończy się na analizie incydentu, ale przechodzi w działanie operacyjne.
Drugi filar koncentruje się na wsparciu ofiar. Oznacza to skrócenie czasu od wykrycia zagrożenia do przekazania wskaźników kompromitacji, informacji o TTP przeciwnika oraz zaleceń służących ograniczeniu rozprzestrzeniania się incydentu. Szczególne znaczenie ma to dla infrastruktury krytycznej oraz środowisk OT i ICS, gdzie skutki cyberataku mogą wykraczać poza utratę danych i prowadzić do realnych zakłóceń procesów fizycznych.
Trzeci filar dotyczy partnerstw. W nowoczesnych operacjach cyber skuteczność zakłócania kampanii zależy od sprawnej wymiany informacji między administracją, dostawcami technologii, operatorami telekomunikacyjnymi, sektorem finansowym i firmami bezpieczeństwa. Strategia zakłada pogłębienie współpracy z partnerami rządowymi, sektorem prywatnym i sojusznikami zagranicznymi, aby szybciej przekazywać użyteczne dane operacyjne i wspierać skoordynowane działania przeciwko botnetom czy grupom ransomware.
Czwarty filar obejmuje rozwój zdolności FBI. Szczególną uwagę zwraca wykorzystanie narzędzi wspieranych przez sztuczną inteligencję do triage dużych zbiorów danych, analizy złośliwego oprogramowania, priorytetyzacji powiadomień dla ofiar, mapowania infrastruktury przeciwnika oraz wsparcia atrybucji. Automatyzacja może znacząco przyspieszyć korelację danych, ale jej skuteczność będzie zależeć od jakości procesów walidacji oraz kontroli błędów klasyfikacji.
Konsekwencje / ryzyko
Dla organizacji broniących się przed zagrożeniami najważniejszą konsekwencją nowej strategii jest przesunięcie akcentu z reakcji następczej na aktywne ograniczanie zdolności napastnika. To potencjalnie dobra wiadomość dla firm narażonych na ransomware, kradzież danych i kampanie sponsorowane przez państwa, ponieważ szybsze zakłócenie infrastruktury atakującego może ograniczyć skalę szkód jeszcze w trakcie incydentu.
Jednocześnie model ten wiąże się z wyzwaniami. Skuteczność działań zależy od jakości współpracy międzysektorowej i gotowości organizacji do szybkiego dzielenia się danymi telemetrycznymi. Dodatkowo operacje zakłócające nie usuwają problemu trwale, ponieważ grupy przestępcze potrafią szybko odbudowywać infrastrukturę, zmieniać techniki działania i przenosić operacje do innych dostawców lub jurysdykcji.
Rosnące wykorzystanie automatyzacji i AI może poprawić tempo reakcji, ale zwiększa znaczenie zarządzania fałszywymi alarmami, błędami klasyfikacji i ryzykiem błędnej atrybucji. Dla sektora prywatnego oznacza to również wyższe oczekiwania w zakresie gotowości operacyjnej, retencji logów i możliwości szybkiego przekazywania artefaktów śledczych.
Rekomendacje
Organizacje powinny przygotować się na model współpracy, w którym szybka wymiana informacji z organami ścigania i partnerami branżowymi ma bezpośredni wpływ na ograniczenie skutków incydentu. Oznacza to potrzebę zarówno poprawy procesów, jak i zwiększenia widoczności środowiska IT oraz OT.
- zaktualizować procedury zgłaszania incydentów i ścieżki eskalacji do działów prawnych, IR oraz zarządu,
- zapewnić odpowiednią retencję logów i telemetrii wspierającą działania śledcze oraz korelacyjne,
- wdrożyć gotowe playbooki dla ransomware, kompromitacji tożsamości, przejęcia punktów końcowych i naruszeń środowisk OT,
- przetestować możliwość szybkiego przekazywania wskaźników kompromitacji partnerom zewnętrznym,
- prowadzić segmentację sieci oraz ograniczać uprawnienia administracyjne,
- rozwijać zdolności wykrywania oparte na zachowaniach, a nie wyłącznie na sygnaturach,
- przygotować procedury współpracy z organami ścigania jeszcze przed wystąpieniem incydentu.
W przypadku operatorów infrastruktury krytycznej szczególnie ważne jest połączenie monitoringu IT i OT, inwentaryzacja zasobów ICS oraz regularne ćwiczenia obejmujące scenariusze zakłócenia procesów przemysłowych.
Podsumowanie
Pierwsza formalna strategia cyber FBI potwierdza istotną zmianę w sposobie prowadzenia operacji przeciwko cyberprzestępcom i podmiotom państwowym. Kluczowym celem nie jest już wyłącznie późniejsze pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności, lecz bieżące ograniczanie ich zdolności operacyjnych poprzez szybkie wykrywanie, zakłócanie infrastruktury, wsparcie ofiar i rozbudowę partnerstw.
Dla organizacji oznacza to konieczność większej gotowości do współpracy operacyjnej, lepszej widoczności środowiska oraz krótszego czasu reakcji. To właśnie te elementy mogą przesądzić o tym, czy strategia typu disruption-first realnie obniży poziom ryzyka w coraz bardziej złożonym krajobrazie zagrożeń.
Źródła
- FBI Publishes First-Ever Cyber Strategy, With Focus on Disrupting Threat Actors — https://www.infosecurity-magazine.com/news/fbi-cyber-strategy-disrupting/
- FBI Cyber Strategy — https://www.fbi.gov/file-repository/fbi-cyber-strategy-2026.pdf/view
- Cyber — FBI — https://www.fbi.gov/investigate/cyber
- A Review of the President’s Fiscal Year 2027 Budget Request for the Federal Bureau of Investigation — https://www.fbi.gov/news/speeches-and-testimony/a-review-of-the-president-s-fiscal-year-2027-budget-request-for-the-fbi-the-dea-the-usms-and-the-atf
- FBI Cyber Assistant Director Bryan Vorndran’s Remarks at the 2024 Boston Conference on Cyber Security — https://www.fbi.gov/news/speeches-and-testimony/fbi-cyber-assistant-director-bryan-vorndran-s-remarks-at-the-2024-boston-conference-on-cyber-security