Co znajdziesz w tym artykule?
- 1 Wprowadzenie do problemu / definicja luki
- 2 W skrócie
- 3 Kontekst / historia / powiązania
- 4 Analiza techniczna / szczegóły luki
- 5 Praktyczne konsekwencje / ryzyko
- 6 Rekomendacje operacyjne / co zrobić teraz
- 7 Różnice / porównania z innymi przypadkami
- 8 Podsumowanie / kluczowe wnioski
- 9 Źródła / bibliografia
Wprowadzenie do problemu / definicja luki
Microsoft prowadzi dochodzenie w sprawie zgłoszeń, według których część komputerów z Windows 11 przestaje się uruchamiać po zainstalowaniu styczniowych aktualizacji bezpieczeństwa z 2026 roku. Objawem jest BSOD/„czarny ekran” przy starcie i kod STOP UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME. Problem ma dotyczyć Windows 11 25H2 oraz wszystkich edycji Windows 11 24H2 po instalacji kumulatywnej aktualizacji KB5074109 wydanej 13 stycznia 2026 r.
W skrócie
- Co się dzieje: system nie bootuje i wpada w STOP UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME; do uruchomienia często potrzebne są ręczne działania odzyskiwania.
- Kogo dotyczy (wg obecnych informacji): Windows 11 25H2 oraz 24H2 po KB5074109; zgłoszeń ma być „ograniczona liczba”, a przypadki dotyczą urządzeń fizycznych (bez potwierdzonych VM).
- Stan na teraz: Microsoft „bada”, prosi o sygnały/telemetrię (Feedback Hub) i nie podał jeszcze jednoznacznej przyczyny.
- Co robić: jeśli PC nie startuje – najczęściej potrzebne jest wejście do Windows Recovery Environment (WinRE) i odinstalowanie najnowszej aktualizacji jakości.
Kontekst / historia / powiązania
Styczniowy cykl poprawek 2026 jest nietypowy, bo poza klasycznym „Patch Tuesday” pojawiły się też łatki out-of-band (OOB). Microsoft wydał m.in. OOB KB5078127 (24 stycznia 2026), które zbiera wcześniejsze poprawki i dodaje fix dla problemów z aplikacjami zapisującymi/otwierającymi pliki w magazynach „cloud-backed” (np. OneDrive/Dropbox) – w tym scenariusze z klasycznym Outlookiem i plikami PST.
Równolegle w samym KB5074109 znajdują się istotne zmiany/komunikaty (np. dot. procesu wdrażania certyfikatów Secure Boot oraz znanych problemów z ikoną logowania hasłem, AVD/Windows 365 czy zachowaniem aplikacji przy plikach w chmurze).
W praktyce oznacza to: dużo zmian w krótkim czasie + aktualizacje awaryjne = podwyższone ryzyko regresji w części konfiguracji.
Analiza techniczna / szczegóły luki
Co oznacza UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME (0xED)
Kod STOP 0x000000ED oznacza, że podsystem I/O próbował zamontować wolumen rozruchowy i operacja się nie powiodła. Klasycznie wiąże się to z problemem warstwy storage (system plików/sterowniki/kontroler/dysk) albo z uszkodzeniem struktur rozruchowych.
W typowym scenariuszu diagnostycznym Microsoft (dla debug/triage) wskazuje m.in. użycie WinRE narzędzi takich jak Startup Repair, CHKDSK czy naprawa rekordów rozruchowych (bootrec) – ale w bieżącym incydencie kluczowy jest fakt, że regresja może być powiązana z aktualizacją systemu.
Dlaczego aktualizacja może wywołać taki błąd
Microsoft na ten moment nie opisał jednoznacznej przyczyny. Z perspektywy inżynierii Windows, klasa błędów „boot volume mount failed” bywa wyzwalana przez kombinację:
- zmian w sterownikach/storage stack,
- konfliktów z filtrami (AV/EDR, szyfrowanie, DLP),
- specyficznych konfiguracji kontrolera (NVMe/RAID), firmware/UEFI,
- edge-case’ów w sekwencji startowej po aktualizacji.
To są hipotezy techniczne (nie potwierdzona root cause). Jedyna twarda informacja na dziś: Microsoft potwierdza ograniczoną liczbę zgłoszeń i prowadzi dochodzenie, a skutkiem jest brak startu i konieczność ręcznego recovery.
Praktyczne konsekwencje / ryzyko
- Dla użytkownika końcowego: realne ryzyko „hard downtime” – komputer nie uruchamia się bez procedur odzyskiwania (WinRE).
- Dla IT/SOC/Helpdesk: wzrost liczby incydentów typu „endpoint nieosiągalny”, konieczność obsługi offline (hands-on), potencjalne okna serwisowe i reimaging.
- Dla bezpieczeństwa: KB5074109 to aktualizacja bezpieczeństwa (obowiązkowa w kanale Windows Update), więc organizacje stoją przed klasycznym dylematem: ryzyko podatności vs. ryzyko niedostępności.
Rekomendacje operacyjne / co zrobić teraz
1) Gdy system nie startuje: WinRE → odinstaluj „latest quality update”
Microsoft opisuje oficjalnie ścieżkę:
WinRE → Troubleshoot → Advanced options → Uninstall Updates → Uninstall latest quality update.
To jest najbezpieczniejszy „pierwszy ruch”, bo cofa najświeższą kumulatywną zmianę bez reimagingu.
2) Gdy system jeszcze działa (niestabilnie)
- Rozważ wstrzymanie aktualizacji w Windows Update do czasu komunikatu o fixie dla boot-failure (szczególnie na flotach 24H2/25H2).
- Jeśli musisz zostać na styczniowej linii aktualizacji, dopilnuj wdrożenia najnowszych poprawek OOB tam, gdzie mają zastosowanie (np. KB5078127 rozwiązuje konkretny problem z aplikacjami i cloud storage).
3) Dla organizacji: minimalny „playbook” na dziś
- Zatrzymaj szeroki rollout KB5074109 na ringach produkcyjnych do czasu potwierdzenia RCA/remediation.
- Zbierz sygnały z endpointów: wersje (24H2/25H2), typ storage, obecność filtrów (EDR/AV), BitLocker, model kontrolera NVMe, ostatnie zmiany firmware/UEFI.
- Zapewnij gotowość do hands-on recovery (WinRE) i procedury eskalacji, bo część przypadków będzie wymagała fizycznego dostępu.
Różnice / porównania z innymi przypadkami
W tej samej fali aktualizacji obserwujemy kilka „klas” problemów:
- boot-failure (UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME) – najwyższy wpływ (niedostępność systemu) i na razie status „investigating”.
- problemy aplikacyjne/plikowe (OneDrive/Dropbox/Outlook PST) – już adresowane przez OOB KB5078127, które zawiera fix w obszarze File System dla scenariuszy z cloud-based storage.
- inne znane issues w KB5074109 (np. AVD/Windows 365, ikona hasła na ekranie logowania) – opisane w notatkach wydania i obsługiwane osobnymi ścieżkami (OOB/KIR).
To rozróżnienie jest ważne: zainstalowanie OOB nie musi automatycznie oznaczać rozwiązania problemu bootowania, jeśli błąd leży w innym fragmencie ścieżki startowej.
Podsumowanie / kluczowe wnioski
- Microsoft bada krytyczne zgłoszenia: Windows 11 24H2/25H2 po KB5074109 (13.01.2026) może nie uruchamiać się z błędem UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME.
- Kod 0xED oznacza nieudane zamontowanie wolumenu startowego – klasycznie obszar storage/boot.
- Najbardziej praktyczna procedura odzyskania to WinRE i odinstalowanie „latest quality update” zgodnie z oficjalną instrukcją Microsoft.
- Warto traktować tę falę aktualizacji jako sygnał do wzmocnienia strategii rolloutów (ringi, szybki rollback, testy na reprezentatywnych konfiguracjach).
Źródła / bibliografia
- BleepingComputer – „Microsoft investigates Windows 11 boot failures after January updates” (25.01.2026). (BleepingComputer)
- Microsoft Support – „January 13, 2026—KB5074109 (OS Builds 26200.7623 and 26100.7623)”. (Microsoft Support)
- Microsoft Support – „How to uninstall a Windows Update” (sekcja: odinstalowanie z Windows RE). (Microsoft Support)
- Microsoft Learn (Windows drivers) – „Bug Check 0xED: UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME”. (Microsoft Learn)
- Microsoft Support – „January 24, 2026—KB5078127 … Out-of-band” (fix dla cloud-based storage / Outlook PST). (Microsoft Support)